جراحی تنگی کانال نخاعی زمانی انجام میشود که کاهش فضای کانال نخاعی یا مسیر خروج عصبها باعث درد مداوم، گز گز، بی حسی، ضعف اندام یا محدودیت جدی در راه رفتن شده باشد و درمانهای غیر جراحی نتیجه کافی ایجاد نکرده باشند. هدف اصلی عمل، برداشتن عامل فشار از روی نخاع یا ریشههای عصبی است اما یک روش واحد برای همه بیماران مناسب نیست. محل تنگی در گردن یا کمر، تعداد مهرههای درگیر، وجود لغزش یا ناپایداری مهره، سن، بیماریهای زمینهای و شدت علائم در انتخاب تکنیک نقش دارند. با ما همراه باشید تا در این به معرفی انواع جراحی تنگی کانال نخاعی بپردازیم.
جراحی تنگی کانال نخاعی چگونه انجام میشود؟
در بیشتر روشها، جراح با برداشتن بخشی از استخوان، رباط ضخیم شده یا بافت دیسک، فضای بیشتری برای عناصر عصبی ایجاد میکند. این مرحله دکمپرشن یا رفع فشار نام دارد. بسته به وسعت درگیری، دکمپرشن میتواند به شکل لامینکتومی، لامینوتومی یا فورامینوتومی انجام شود. در لامینکتومی بخش پشتی مهره یا لامینا برداشته میشود، در حالی که در لامینوتومی تنها قسمتی محدود از آن کنار میرود. شایان ذکر است که فورامینوتومی نیز مسیر خروج ریشه عصب را بازتر میکند.
بیشتر بخوانید: آب درمانی برای تنگی کانال نخاعی
مقایسه روشهای جراحی تنگی کانال نخاعی
در قسمت قبل سه روی مختلف از انواع جراحی تنگی کانال نخاعی را بررسی کردیم. بیایید کمی بیشتر به بررسی آنها بپردازیم:
جراحی باز تنگی کانال نخاعی (لامینکتومی)
جراحی باز تنگی کانال نخاعی معمولا برای تنگی گسترده، درگیری چند سطحی یا شرایطی انتخاب میشود که جراح به دید و دسترسی وسیعتری نیاز دارد. در این روش، با ایجاد برش در پشت و کنار زدن عضلات، بخشی از لامینا و سایر عوامل فشار دهنده برداشته میشوند. مزیت روش باز، امکان رفع فشار وسیع و رسیدگی به مشکلات پیچیده است. در مقابل، درد اولیه و مدت بستری میتواند بیشتر باشد. خونریزی، عفونت، آسیب عصبی، نشت مایع اطراف نخاع یا باقیماندن علائم نیز از خطرات احتمالی هستند و میزان آنها به شرایط فرد و نوع عمل وابسته است.
جراحی کم تهاجمی و جراحی تنگی کانال نخاعی با لیزر
در جراحی کم تهاجمی، جراح از برشهای کوچکتر، مسیرهای لولهای و دوربین یا تصویربرداری حین عمل استفاده میکند تا با کنار زدن کمتر عضلات به محل تنگی برسد. این رویکرد در بیمار منتخب میتواند خونریزی، درد محل برش و مدت بستری را کاهش دهد. اما تنگی چند سطحی شدید، بد شکلی یا ناپایداری ممکن است به تکنیک گستردهتری نیاز داشته باشد.
جراحی با میکروسکوپ
یکی دیگر از انواع جراحی تنگی کانال نخاعی، جراحی با میکروسکوپ است. در جراحی میکروسکوپی، بزرگ نمایی و نور دقیق به جراح کمک میکند از مسیر کوچکتری به ساختارهای عصبی دسترسی پیدا کند. میکرولامینوتومی یا دکمپرشن میکروسکوپی برای تنگی محدود یک یا چند سطح میتواند مناسب باشد. این تکنیک نیز کم تهاجمی محسوب میشود، اما تفاوت اصلی آن با عنوان کلی روشهای کم تهاجمی، استفاده از میکروسکوپ جراحی برای مشاهده ظریفتر بافتها است.
عمل تنگی کانال نخاع چند ساعت طول میکشد؟
در اغلب موارد حدود ۱ تا ۳ ساعت زمان میبرد اما دکمپرشن محدود ممکن است کمتر از یک ساعت تا حدود ۲ ساعت طول بکشد و جراحی چند سطحی همراه با فیوژن میتواند ۳ ساعت یا بیشتر ادامه پیدا کند. زمان آماده سازی برای بیهوشی و حضور در ریکاوری نیز جدا از زمان اصلی جراحی است. تعداد سطوح درگیر، محل تنگی، نیاز به فیوژن، سابقه عمل و وضعیت عمومی بیمار بر زمان اثر میگذارند.
هزینه عمل جراحی تنگی کانال نخاعی
هزینه این عمل ثابت نیست و بدون معاینه، مشاهده تصویربرداری و تعیین روش نمیتوان برآورد قابل اتکایی ارائه کرد. نوع بیمارستان، دستمزد تیم جراحی و بیهوشی، تعداد سطوح، نیاز به پیچ و تجهیزات فیوژن، آزمایشها، مدت بستری، پوشش بیمه و خدمات توانبخشی پس از عمل در مبلغ نهایی موثر هستند. هزینه عمل تنگی کانال نخاعی در بیمارستان دولتی معمولا با تعرفههای مصوب و سهم بیشتر بیمه محاسبه میشود و ممکن است پرداخت مستقیم بیمار کمتر باشد، اما نوع بیمه، نوبت دهی و دسترسی به تجهیزات خاص اهمیت دارد.
هزینه عمل تنگی کانال نخاعی در بیمارستان خصوصی عموما به دلیل تعرفه اتاق، خدمات، دستمزدها و تجهیزات بالاتر است و سهم بیمههای تکمیلی میتواند تفاوت زیادی ایجاد کند. از آنجا که هزینه عمل تنگی کانال نخاعی در بیمارستان دولتی و هزینه عمل تنگی کانال نخاعی در بیمارستان خصوصی با قراردادهای بیمه تغییر میکنند، بهتر است برآورد مکتوب مرکز درمانی و سهم بیمه پایه و تکمیلی استعلام شود.
بیشتر بخوانید: تنگی کانال نخاعی چیست
دوره نقاهت بعد از جراحی تنگی کانال نخاعی
پس از دکمپرشن کم تهاجمی، برخی بیماران همان روز یا روز بعد ترخیص میشوند و طی چند روز راه رفتن سبک را افزایش میدهند. بازگشت به کار اداری ممکن است حدود ۲ تا ۶ هفته زمان ببرد. در عمل باز بدون فیوژن، رسیدن به فعالیتهای معمول اغلب چند هفته تا حدود ۳ ماه طول میکشد. همچنین در جراحی همراه با فیوژن، ترمیم استخوان و بازگشت کامل ممکن است چند ماه ادامه داشته باشد.
در دوران نقاهت باید برنامه جراح درباره مراقبت از زخم، دارو، راه رفتن، رانندگی و بلند کردن اجسام رعایت شود. افزایش تدریجی فعالیت معمولا بهتر از بی حرکتی طولانی است ولی ورزش یا فیزیوتراپی باید با اجازه پزشک آغاز شود.
سوالات متداول
آیا این جراحی خطرناک است؟
هر عمل ستون فقرات با خطراتی همراه است، اما میزان خطر برای همه یکسان نیست. سن، دیابت، بیماری قلبی، مصرف دخانیات، داروهای رقیقکننده خون، وسعت دکمپرشن و نیاز به فیوژن موثر هستند.
بعد از عمل چقدر باید استراحت کرد؟
استراحت مطلق طولانی توصیه نمیشود. بسیاری از بیماران با نظر تیم درمان از همان روز یا روز بعد قدم زدن کوتاه را آغاز میکنند.
آیا ممکن است علائم بعد از عمل باقی بمانند؟
بله. اگر عصب مدت زیادی تحت فشار بوده باشد، بهبود بی حسی یا ضعف میتواند تدریجی و گاهی ناقص باشد.
کلام پایانی
همانگونه که دیدید در این مقاله به طور کامل به بررسی انواع جراحی تنگی کانال نخاعی پرداختیم. دانستیم که انتخاب میان روش باز، کم تهاجمی، میکروسکوپی یا عمل همراه با فیوژن به الگوی تنگی و وضعیت فرد بستگی دارد. بهترین روش، روشی است که فشار عصبی را کافی برطرف کند و پایداری ستون فقرات را حفظ نماید. فراموش نکنید که مقایسه روشها بدون MRI و معاینه عصبی میتواند تصمیم نادرستی ایجاد کند. از همراهی شما تا پایان این مقاله متشکریم.
برای دریافت مشاوره تخصصی درباره شرایط خودتان، همین حالا نوبت خود را با تیم درمانی دکتر حسینی رزرو کنید. [رزرو نوبت آنلاین]
