نشانههای دیسک گردن ممکن است در آغاز فقط به شکل درد یا خشکی خفیف ظاهر شوند، اما در بعضی افراد به تدریج شانه، بازو، دست و حتی توان حرکتی را نیز درگیر میکنند. شناخت زود هنگام علائم دیسک گردن به مراجعه به موقع کمک میکند. البته هر گردن دردی به معنی بیرون زدگی دیسک نیست و تشخیص قطعی به معاینه پزشک نیاز دارد. زندگی کم تحرک، ساعتهای طولانی کار با رایانه و نگاهکردن مداوم به صفحه موبایل، گردن را برای مدت زیادی در وضعیت نامناسب نگه میدارند. این شرایط میتوانند درد و گرفتگی عضلانی را بیشتر کنند. همه این، همه چیز نیست. با ما همراه باشید تا به صورت 0 تا 100 به بررسی نشانههای دیسک گردن بپردازیم.
دیسک گردن چیست؟
ستون فقرات گردنی از هفت مهره تشکیل شده است و میان بیشتر آنها دیسکهای بین مهرهای قرار دارند. این دیسکها مانند بالشتک فشار حرکت را جذب میکنند و امکان خم کردن یا چرخاندن گردن را میدهند. هر دیسک یک مرکز نرم و یک لایه بیرونی محکمتر دارد. فرسایش تدریجی، فشار تکراری یا آسیب ممکن است لایه بیرونی را ضعیف کند و بخشی از دیسک به سمت ریشه عصب یا کانال نخاعی برجسته شود.
اگر بافت دیسک به ریشه عصب فشار وارد کند، درد، گز گز، بی حسی یا ضعف معمولا در مسیر همان عصب احساس میشود که به این وضعیت، رادیکولوپاتی گردنی میگویند. اگر فشار متوجه نخاع باشد، علائمی مانند اختلال تعادل، سنگینی اندامها یا کاهش مهارت دستها اهمیت بیشتری پیدا میکنند. شدت بیرون زدگی در تصویر همیشه با شدت علائم برابر نیست و پزشک یافتههای معاینه را در کنار تصویربرداری تفسیر میکند.
بیشتر بخوانید: هزینه عمل دیسک گردن
نشانههای دیسک گردن چیست؟
علائم دیسک گردن بسته به محل درگیری، میزان فشار روی عصب و شرایط بدنی هر فرد متفاوت هستند. بعضی افراد بیشتر درد موضعی دارند، در حالی که در گروهی دیگر علائم عصبی در دستها برجستهتر است. شایعترین نشانههای دیسک گردن شامل موارد زیر هستند:
درد گردن با انتشار به شانه و بازو
درد ممکن است از یک سمت گردن آغاز شود و به کتف، شانه، بازو یا ساعد تیر بکشد. بعضی افراد آن را سوزشی، تیز یا شبیه شوک الکتریکی توصیف میکنند. سرفه، عطسه، چرخاندن سر یا نگه داشتن گردن در یک حالت برای مدت طولانی میتواند درد را بیشتر کند. محل انتشار درد برای پزشک سرنخی درباره ریشه عصبی درگیر فراهم میکند، اما به تنهایی برای تشخیص کافی نیست.
بی حسی و گز گز در دست و انگشتان
فشار یا تحریک عصب ممکن است احساس مور مور، خواب رفتگی یا کاهش حس را در بخشی از بازو، دست یا انگشتان ایجاد کند. الگوی درگیری انگشتان میتواند با سطح عصب آسیب دیده ارتباط داشته باشد. در صورتی که احساس بی حسی مداوم شود، گسترش پیدا کند یا همراه ضعف باشد، بهتر است آن را فقط به خستگی، خوابیدن روی دست یا کار زیاد با تلفن نسبت ندهید.
ضعف عضلانی و کاهش مهارت دستها
افتادن مکرر وسایل از دست، دشواری در گرفتن لیوان، باز کردن در بطری، نوشتن یا بستن دکمهها میتواند نشانه کاهش قدرت یا ظرافت حرکتی باشد. ضعف واقعی با احساس خستگی معمولی تفاوت دارد. برای مثال، فرد ممکن است نتواند حرکتی را که قبلا به راحتی انجام میداد، با همان نیرو تکرار کند. به خاطر داشته باشید که ضعف تازه یا رو به افزایش یکی از علائمی است که ارزیابی آن نباید به تعویق بیفتد.
سردرد مرتبط با گرفتگی گردن
برخی افراد همراه درد و اسپاسم گردن، سردردی را تجربه میکنند که معمولا از پشت سر یا قاعده جمجمه آغاز میشود. این سردرد اختصاصی دیسک نیست و علتهای دیگری نیز دارد. همراهی آن با محدودیت حرکت گردن یا تشدید پس از نشستن طولانی میتواند پزشک را به بررسی منشا گردنی هدایت کند.
سفتی و محدودیت حرکت گردن
خشکی گردن، مخصوصا پس از بیدار شدن یا ماندن طولانی در یک وضعیت، ممکن است چرخاندن سر را دشوار کند. اسپاسم عضلات اطراف گردن نیز گاهی دامنه حرکت را کاهش میدهد. این علامت در بسیاری از مشکلات عضلانی و مفصلی دیده میشود و فقط زمانی در کنار سایر نشانههای دیسک گردن معنا پیدا میکند که الگوی کلی علائم و معاینه نیز درگیری دیسک یا عصب را تایید کنند.
نشانههای هشدار دهندهای که نباید نادیده گرفته شوند
برخی نشانههای دیسک گردن میتوانند بیانگر فشار قابل توجه روی نخاع یا عصب باشند. این علائم با درد معمولی گردن تفاوت دارند و نیازمند ارزیابی سریع پزشکی میباشند:
ضعف رو به افزایش دست یا پا: کم شدن قدرت، سنگینی اندامها یا دشواری فزاینده در انجام فعالیتهای روزمره ممکن است نشان دهد عملکرد عصب یا نخاع تحت تاثیر قرار گرفته است.
اختلال در تعادل یا راه رفتن: تلو تلو خوردن، زمین خوردن بی دلیل، باز شدن پاها هنگام راه رفتن یا ناتوانی تازه در حفظ تعادل باید جدی گرفته شود.
کاهش هماهنگی و ظرافت دست: تغییر ناگهانی دستخط یا دشواری در کارهای ظریف، خصوصا اگر با ضعف همراه باشد، ممکن است نشانه درگیری نخاع گردنی باشد.
تغییر کنترل ادرار یا مدفوع: بی اختیاری تازه، دشواری غیر معمول در شروع ادرار یا ناتوانی در تخلیه، مخصوصا همراه ضعف یا اختلال راه رفتن، به بررسی فوری نیاز دارد.
چه چیزهایی نشانههای دیسک گردن را تشدید میکنند؟
شدت نشانههای دیسک گردن در طول روز ثابت نیست و ممکن است با وضعیت بدن، نوع فعالیت یا تنش عضلانی تغییر کند. تشدید موقت علائم لزوما به معنی بیشتر شدن بیرون زدگی دیسک نیست، اما تکرار محرکها میتواند درد و تحریک عصبی را پایدارتر کند.
نشستن طولانی پشت میز: جلو آمدن سر، قوز کردن و پایین بودن نمایشگر بار بیشتری به عضلات و مفاصل گردن وارد میکند. لذا وقفههای کوتاه، تنظیم ارتفاع صفحه و تکیهدادن مناسب میتوانند فشار ناشی از وضعیت نامناسب را کاهش دهند.
استفاده مداوم از موبایل: خم کردن طولانی گردن به سمت پایین خستگی و درد را بیشتر میکند. بهتر است گوشی به سطح چشم نزدیک شود و استفاده پیوسته با استراحتهای کوتاه قطع گردد.
حرکات ناگهانی یا چرخش شدید: چرخاندن سریع گردن، بلند کردن بار با وضعیت نامناسب یا ورزش بدون آمادگی میتواند درد تیر کشنده را تحریک کند.
استرس و تنش عضلانی: استرس میتواند باعث انقباض مداوم عضلات گردن و شانه شود و درک درد را نیز افزایش دهد. خواب کافی، تنفس آرام و فعالیت بدنی مناسب در کنار درمان اصلی به کنترل این بخش از مشکل کمک میکنند.
برای کنترل نشانههای دیسک گردن از استراحت مطلق طولانی، کشش شدید، ماساژ پرفشار یا تمرینهای تصادفی فضای مجازی پرهیز کنید. انتخاب تمرین باید بر اساس معاینه و شرایط هر فرد باشد، زیرا حرکتی که برای یک نفر مفید است ممکن است علائم فرد دیگری را تشدید کند.
بیشتر بخوانید: بهترین ورزش برای دیسک گردن
آیا هر گردن دردی نشانه دیسک است؟
خیر. کشیدگی عضله، وضعیت نامناسب بدن، آرتروز گردن، مشکلات شانه و برخی سردردها میتوانند دردهای مشابه ایجاد کنند. از طرف دیگر، بعضی بیرون زدگیهای دیسک در تصویربرداری دیده میشوند اما علامتی ندارند. به همین دلیل، وجود چند مورد از نشانههای دیسک گردن بیماری را ثابت نمیکند و نتیجه MRI نیز باید با معاینه تطبیق داده شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر نشانههای دیسک گردن بیش از چند هفته ادامه پیدا کردهاند، با استراحت نسبی و اصلاح وضعیت بدن بهتر نشدهاند یا فعالیت روزانه و خواب را مختل کردهاند، وقت ارزیابی پزشکی است. درد شدید پس از ضربه، تب همراه گردندرد، سابقه سرطان یا عفونت، کاهش وزن بی دلیل و علائم عصبی تازه نیز باید زودتر بررسی شوند. بروز ضعف فزاینده، اختلال تعادل یا تغییر عملکرد مثانه و روده نیازمند اقدام فوری است.
در بسیاری از موارد، درمان از روشهای غیر جراحی مانند دارو با نظر پزشک، اصلاح فعالیت و فیزیوتراپی هدفمند آغاز میشود. جراحی برای همه بیماران لازم نیست و تصمیم درباره آن به علت علائم، شدت فشار عصبی، روند ضعف، پاسخ به درمان و یافتههای تصویربرداری بستگی دارد. برای بررسی دقیق و انتخاب مسیر مناسب میتوانید از خدمات کلینیک دکتر حسینی به عنوان بهترین جراح دیسک کمر در تهران، استفاده کنید.
کلام پایانی
همانگونه که دیدید در این مقاله به طور کامل به بررسی نشانههای دیسک کمر پرداختیم. دانستیم که نشانههای دیسک گردن میتوانند از درد و سفتی موضعی تا انتشار درد به شانه و بازو، گز گز، بی حسی و ضعف دست متفاوت باشند. همچنین به خاطر داشته باشید که ضعف رو به افزایش، اختلال در راه رفتن و تغییر کنترل ادرار یا مدفوع از هشدارهایی هستند که باید بدون تاخیر بررسی شوند. از همراهی شما متشکریم.
ما در کلینیک دکتر مصطفی حسینی آماده پذیرش شما و ارائه خدمات مرتبط با دیسک گردن با بهره گیری از تجهیزات مدرن و کادر مجرب هستیم. جهت دریافت مشاوره پزشکی یا رزرو نوبت، کافیست با ما تماس بگیرید.
