انواع بیماری دیسک کمر شامل چیست؟ این بیماریها میتوانند از یک تغییر خفیف و بدون علامت تا فشردگی شدید ریشههای عصبی متفاوت باشند. شناخت این مشکلات کمک میکند دردهای مداوم، بی حسی پا یا ضعف عضلانی جدی گرفته شوند و بررسی پزشکی در زمان مناسب انجام شود. شایان ذکر است که تشخیص زودهنگام از خوددرمانی طولانی جلوگیری میکند. امروز و در این مقاله قصد داریم یک راهنمایی کامل از انواع بیماری دیسک کمر را به شما ارائه دهیم. با ما همراه باشید.
دیسک کمر چیست و چگونه آسیب میبیند؟
بین مهرههای ستون فقرات، ساختارهایی انعطاف پذیر به نام دیسک بین مهرهای قرار دارند. هر دیسک از یک بخش مرکزی نرم و ژله مانند به نام هسته و یک حلقه بیرونی محکمتر تشکیل شده است. این مجموعه مانند ضربه گیر عمل میکند، فشار را پخش میکند و امکان حرکت کنترل شده مهرهها را فراهم مینماید. با افزایش سن، مقدار آب و انعطاف دیسک کاهش پیدا میکند. لذا، فشارهای مکرر، اضافه وزن، ضعف عضلات مرکزی، نشستن طولانی و بلند کردن غلط اجسام نیز فرسایش را تسریع میکنند.
انواع بیماری دیسک کمر
امروزه و در علم پزشکی، انواع مختلفی از دیسک کمر وجود دارد که هر کدام از آنها ریشه و درمان مختص خودشان را دارند. مهمترین انواع بیماری دیسک کمر عبارتاند از:
دیسک کمر برآمده یا بولجینگ
در بولجینگ، بخش وسیعی از محیط دیسک از محدوده طبیعی خود بیرون میزند، اما حلقه بیرونی معمولا به طور کامل پاره نشده است. بسیاری از برآمدگیها هیچ علامتی ایجاد نمیکنند و به صورت اتفاقی در MRI دیده میشوند. اگر برآمدگی به ریشه عصب فشار وارد کند، درد کمر، گز گز یا انتشار درد به باسن و پا ممکن است ظاهر شود.
بیرون زدگی دیسک کمر
در بیرون زدگی دیسک کمر، بخشی از هسته نرم از میان شکاف حلقه بیرونی جلو میآید و بسته به شکل و میزان جابجایی، از اصطلاحاتی مانند پروتروژن یا اکستروژن استفاده میشود. فتق میتواند یک ریشه عصبی را تحریک یا فشرده کند و موجب درد تیر کشنده، بی حسی، سوزن سوزن شدن یا ضعف در مسیر عصب شود. این مورد از شناخته شدهترین انواع بیماری دیسک کمر است اما تعداد زیادی از بیماران بدون جراحی و با گذشت زمان، دارو و توان بخشی بهبود پیدا میکنند.
دژنراسیون یا تحلیل دیسک کمر
تحلیل دیسک به تغییرات فرسایشی وابسته به سن یا فشار مزمن گفته میشود. دیسک به تدریج آب، ارتفاع و خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد و ممکن است ترکهای ریزی در حلقه بیرونی ایجاد شود. پیامد آن میتواند درد مکانیکی کمر، خشکی و کاهش تحمل نشستن یا فعالیت باشد. واژه بیماری در این اصطلاح صرفا به معنای وضعیت خطرناک نیست زیرا تغییرات دژنراتیو در تصاویر بسیاری از افراد بدون درد هم دیده میشود.
پارگی دیسک کمر
اما پارگی دیسک معمولا به شکاف قابل توجه حلقه بیرونی و خروج ماده داخلی اشاره دارد و در کاربرد روزمره، اغلب با فتق شدید یا دیسک پاره شده هم معنا است. درد ممکن است پس از بلند کردن جسم سنگین یا چرخش ناگهانی آغاز شود، اما فرسایش قبلی دیسک نیز نقش مهمی دارد. اگر قطعهای از دیسک جدا شود و روی عصب فشار بگذارد، علائم عصبی میتوانند برجستهتر باشند.
تنگی کانال نخاعی ناشی از فشار دیسک
همانگونه که میدانید، برآمدگی یا فتق دیسک میتواند بخشی از فضای کانال نخاعی را کم کند که این وضعیت همراه با تغییرات دیگری مانند ضخیم شدن رباطها یا خار استخوانی دیده میشود. نشانه رایج تنگی کانال کمری، درد، سنگینی یا بی حسی پاها هنگام ایستادن و راه رفتن است که با نشستن یا خم شدن به جلو کاهش مییابد. در میان انواع بیماری دیسک کمر، این مشکل بیشتر در سنین بالاتر دیده میشود و شدت آن با توانایی راه رفتن و معاینه عصبی سنجیده میشود.
رادیکولوپاتی و درگیری عصب سیاتیک
رادیکولوپاتی صرفا خود آسیب دیسک نیست، بلکه پیامد تحریک یا فشار بر ریشه عصب است. وقتی ریشههای سازنده عصب سیاتیک در ناحیه کمر درگیر شوند، درد از کمر یا باسن به پشت یا کنار پا انتشار پیدا میکند. محل بی حسی، تغییر رفلکس و ضعف عضله به پزشک کمک میکند ریشه عصبی درگیر را حدس بزند.
علائم مشترک و تفاوتهای هر نوع
کمردرد، محدودیت حرکت، اسپاسم عضلانی، گز گز، بی حسی و ضعف از علائم احتمالی انواع بیماری دیسک کمر هستند. در تحلیل دیسک، درد معمولا بیشتر در ناحیه کمر احساس میشود و ممکن است با نشستن یا خم شدن طولانی تشدید شود. در فتق و پارگی، درد تیر کشنده پا و نشانههای عصبی بیشتر جلب توجه میکنند. تنگی کانال نیز غالبا با کاهش تحمل راه رفتن همراه است. شدت درد به اندازه ضایعه وابسته نیست و محل تماس با عصب، التهاب و شرایط فردی هم موثر هستند. بی اختیاری تازه ادرار یا مدفوع، بی حسی ناحیه زینی، ضعف رو به افزایش پا یا افتادگی مچ پا علائم هشدار هستند و به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارند.
روشهای تشخیص انواع بیماری دیسک کمر
تشخیص با گفتگو درباره زمان شروع درد، مسیر انتشار آن، عوامل تشدید کننده و سابقه پزشکی آغاز میشود. پزشک قدرت عضلات، حس پوست، رفلکسها، نحوه راه رفتن و آزمونهای کششی عصب را بررسی میکند. در بسیاری از کمردردهای کوتاه مدت و بدون علامت هشدار، تصویربرداری فوری ضروری نیست. اگر علائم عصبی شدید یا ماندگار باشند، درمان اولیه نتیجه ندهد یا برای جراحی برنامه ریزی شود، MRI بهترین روش نمایش دیسکها و ریشههای عصبی است. سی تی اسکن جزئیات استخوانی را بهتر نشان میدهد و در شرایط خاص یا ممنوعیت MRI کاربرد دارد. رادیوگرافی ساده خود دیسک و عصب را به وضوح نمایش نمیدهد، اما برای بررسی شکستگی، راستای ستون فقرات و برخی تغییرات استخوانی مفید است.
بیشتر بخوانید: طرز صحیح نشستن برای دیسک کمر
روشهای درمان انواع بیماری دیسک کمر بر اساس نوع بیماری
همانطور که پیشتر هم اشاره کردیم، درمان با توجه به نوع ضایعه، مدت علائم، شدت درد و وضعیت عصبی انتخاب میشود. برای بیشتر بیماران، حفظ فعالیت در حد تحمل، پرهیز از استراحت طولانی، داروهای مناسب با نظر پزشک، فیزیوتراپی و تمرینهای تقویت عضلات مرکزی نقطه شروع هستند. اصلاح شیوه نشستن و بلند کردن اجسام، کنترل وزن و بازگشت تدریجی به فعالیت نیز احتمال عود را کاهش میدهد. شایان ذکر است که تزریق اپیدورال در بعضی دردهای ریشهای میتواند بخشی از برنامه درمان باشد، اما برای همه مناسب نیست.
به طور کلی، جراحی زمانی مطرح میشود که ضعف عصبی پیشرونده وجود داشته باشد، علائم سندرم دم اسبی دیده شود یا درد ناتوان کننده با درمان کافی کنترل نشود. نوع عمل ممکن است شامل برداشتن بخش فشار آور دیسک یا باز کردن فضای کانال باشد. در همین راستا، بررسی توسط بهترین جراح دیسک کمر در تهران میتواند به انتخاب روش مناسب کمک کند.
بیشتر بخوانید: هزینه عمل دیسک کمر
کلام پایانی
همانگونه که دیدید در این مقاله به طور کامل به معرفی انواع بیماری دیسک کمر پرداختیم. دانستیم که انواع بیماری های دیسک کمر از برآمدگی و تحلیل دیسک تا فتق، پارگی و تنگی کانال ناشی از فشار دیسک را در بر میگیرند. بعضی یافتهها بدون علامت هستند و برخی با درد سیاتیکی یا ضعف عصبی همراه میشوند. شناخت انواع بیماری دیسک کمر به مراجعه به موقع و انتخاب درمان متناسب کمک میکند، اما جای تشخیص پزشک را نمیگیرد. از همراهی شما متشکریم. ما در کلینیک دکتر مصطفی حسینی آماده ارائه کلیه خدمات درمانی انواع بیماری دیسک کمر به شما عزیزان هستیم. جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره پزشکی رایگان کافیست با ما تماس بگیرید.
