انواع مشکلات ستون فقرات می‌توانند با گردن درد، کمردرد، گزگز یا محدودیت حرکت ظاهر شوند اما شبیه بودن علائم، به معنای یکسان بودن علت نیست. شناخت انواع بیماری های ستون فقرات کمک می‌کند علائم را بهتر بشناسید و بدانید چه زمانی معاینه لازم است. با ما همراه باشید تا دراین مقاله به طور کامل به بررسی انواع مشکلات ستون فقرات بپردازیم.
ستون فقرات چگونه ساخته شده است؟
ستون فقرات از مهره‌های گردنی، پشتی یا سینه‌ای، کمری، خاجی و دنبالچه تشکیل شده است. دیسک‌های بین مهره‌های متحرک، فشار را جذب می‌کنند و مفاصل و رباط‌ها به پایداری کمک می‌کنند. نخاع در کانال مهره‌ای قرار دارد و ریشه‌های عصبی از آن منشعب می‌شوند. فشار یا التهاب اطراف این عصب‌ها می‌تواند درد تیر کشنده، مورمور یا ضعف ایجاد کند و به همین منظور، محل درد همیشه محل آسیب نیست.
انواع مشکلات ستون فقرات کدام‌اند؟
انواع مشکلات ستون فقرات شامل اختلالات دیسک، تنگی کانال، آرتروز، لغزش مهره، انحراف‌ها، شکستگی و آسیب‌های عضلانی است. بعضی بیماری‌ها ماهیت التهابی دارند و موارد نادر نیز به عفونت یا تومور مربوط می‌شوند. این اختلالات گاهی همزمان وجود دارند.
بیرون زدگی و فتق دیسک
تغییر شکل یا خروج بخشی از محتویات دیسک ممکن است عصب مجاور را تحریک کند. درد منتشر شونده به دست یا پا، گزگز و ضعف از نشانه‌های احتمالی هستند. البته اینکه بدانید که بیرون زدگی دیسک کمر چیست و دیسک گردن چیست به شما کمک نی‌کند تا مراحل درمانی را بهتر طی کنید.
فرسایش و دژنراسیون دیسک
با افزایش سن، آب و ارتفاع دیسک ممکن است کاهش یابد. این تغییر، برخلاف فتق، الزاماً با خروج محتویات دیسک همراه نیست. همچنین توجه داشته باشید که هر تغییر فرسایشی در تصویر الزاماً علت درد نیست.
تنگی کانال نخاعی
باریک شدن مسیر نخاع یا ریشه‌های عصبی، بیشتر در سنین بالاتر دیده می‌شود. در نوع کمری، درد یا سنگینی پا هنگام ایستادن و راه رفتن ممکن است با نشستن یا خم شدن به جلو کاهش یابد. سعی کنید انواع عمل تنگی کانال نخاعی را بشناسید تا درباره گزینه‌های جراحی را درک کنید زیرا عمل همیشه لازم نیست.
آرتروز ستون فقرات
فرسایش مفاصل و تغییرات استخوانی مرتبط با افزایش سن می‌توانند خشکی و درد ایجاد کنند. گاهی زائده‌های استخوانی فضای عصب را تنگ می‌کنند. آرتروز و فتق دیسک ممکن است همزمان باشند.
لغزش مهره
لغزش یعنی جابجایی یک مهره نسبت به مهره زیرین، معمولا در کمر. آسیب ناشی از فشار تکراری در ورزشکاران جوان یا فرسایش در بزرگسالان می‌تواند زمینه ساز باشد. کمردرد، گرفتگی پشت ران و گاهی درد پا دیده می‌شود. لازم به ذکر است که شدت علائم همیشه با میزان لغزش متناسب نیست.
اسکولیوز
انحراف جانبی همراه با چرخش مهره‌ها ممکن است نمایی شبیه C یا S ایجاد کند. نابرابری شانه‌ها یا برجستگی یک طرفه دنده‌ها از نشانه‌ها است. بسیاری از موارد در نوجوانی شناسایی می‌شوند و درد ندارند. پیگیری اسکولیوز هنگام رشد اهمیت دارد.
کایفوز و لوردوز
قوس پشت و گودی گردن و کمر تا حدی طبیعی هستند و افزایش غیر عادی آن‌ها نیازمند ارزیابی توسط یک پزشک باتجربه و متخصص است. تغییر ظاهر، درد و خشکی ممکن است ایجاد شود. وضعیت بدنی، اختلال رشد مهره‌ها یا شکستگی در سالمندی از علل احتمالی به شمار می‌روند اما این تغییرات همیشه با صاف نشستن اصلاح نمی‌شوند.
شکستگی مهره و پوکی استخوان
شکستگی فشاری یعنی فرو ریختن بخشی از بدنه مهره. پوکی استخوان، سن بالا و مصرف طولانی کورتون خطر را افزایش می‌دهند. درد ناگهانی پس از افتادن یا حتی فشار خفیف، کوتاه شدن قد و افزایش قوز باید بررسی شوند.
اسپوندیلیت آنکیلوزان
این بیماری التهابی معمولا در جوانی شروع می‌شود. درد تدریجی کمر و خشکی صبحگاهی که با حرکت بهتر می‌شود، می‌تواند مطرح کننده آن باشد. بر خلاف بسیاری از انواع مشکلات ستون فقرات با منشا مکانیکی، ارزیابی و درمان این بیماری معمولا زیر نظر روماتولوژیست انجام می‌شود.
کشیدگی عضلانی رباطی و سیاتیک
بلند کردن بار یا حرکت ناگهانی می‌تواند عضله و رباط را بکشد و درد موضعی ایجاد کند. سیاتیک، نام درد منتشر شونده در مسیر عصب پا و یک نشانه است، نه بیماری مستقل. برای تشخیص بهتر این الگوها، می‌بایست اینکه تفاوت دیسک کمر و سیاتیک چیست را درک کرده باشید.
موارد نادر، عفونت و تومور
این علت‌ها کمتر شایع می‌باشند، اما درد مداوم همراه با تب، کاهش وزن یا سابقه سرطان نیازمند بررسی است. در ارزیابی انواع مشکلات ستون فقرات، این نشانه‌ها کنار معاینه و آزمایش‌ها تفسیر می‌شوند و به تنهایی نشانه سرطان نیستند.
علائم انواع مشکلات ستون فقرات بر اساس ناحیه
ناحیه گردنی
درد گردن، انتشار به شانه و دست یا گزگز انگشتان ممکن است دیده شود. برخی سردردهای پشت سر منشا گردنی دارند، اما همه آن‌ها از گردن نیستند. البته گاهی اوقات لازم است علت درد شدید در پشت سر توسط پزشک بررسی شده و انواع درد پشت سر را بشناسید.
ناحیه پشتی
درد بین کتف‌ها و بالای کمر هم تا حد زیادی شایع است و هرگز نباید درد قفسه سینه را پیش از رد علل قلبی و ریوی، به ستون فقرات نسبت بدهید.
ناحیه کمری
کمردرد همراه با انتشار به پا، بی حسی یا ضعف، می‌تواند نشانه درگیری عصب باشد.
علائم هشدار دهنده انواع مشکلات ستون فقرات
ضعف یا بی حسی ناگهانی اندام، درد شدید پس از ضربه، یا اختلال تازه در دفع نیازمند ارزیابی فوری است. احتباس یا بی اختیاری ادرار، بی اختیاری مدفوع و بی حسی بین پاها می‌توانند نشانه سندرم دم اسب باشند. درد همراه تب، کاهش وزن ناخواسته یا درد شبانه مداوم نیز باید سریع بررسی شود.
علل و عوامل خطر
سن، ژنتیک، اضافه وزن، سیگار، کم تحرکی، ضربه و فشار تکراری در بروز بعضی انواع مشکلات ستون فقرات نقش دارند. نشستن طولانی و بلند کردن نامناسب بار نیز ممکن است درد را تشدید کنند.
تشخیص انواع مشکلات ستون فقرات
تشخیص با شرح حال و معاینه قدرت، حس و رفلکس‌ها آغاز می‌شود. رادیوگرافی استخوان و راستای مهره‌ها، MRI دیسک و بافت عصبی و CT جزئیات استخوان را نشان می‌دهد. نوار عصب و عضله در موارد انتخابی کاربرد دارد. یافته تصویربرداری باید با علائم تطبیق داشته باشد و به همین منظور، همه دردها به MRI نیاز ندارند.
روش‌های درمان انواع مشکلات ستون فقرات
درمان‌های غیر جراحی
در بسیاری از انواع مشکلات ستون فقرات، کاهش موقت فعالیت دردزا، بازگشت تدریجی به حرکت، داروی تجویزی و فیزیوتراپی کمک کننده هستند. استراحت طولانی توصیه نمی‌شود. تزریق برای موارد منتخب است و همچنین اجرای بهترین ورزش برای دیسک کمر یا بهترین ورزش برای دیسک گردن نیز باید متناسب با تشخیص باشد.
چه زمانی جراحی لازم می‌شود؟
ضعف پیش رونده، فشار مهم بر نخاع یا درد ناتوان کننده مقاوم، ممکن است جراحی را مطرح کند. انتخاب روش باز، میکروسکوپی یا اندوسکوپی به تشخیص بستگی دارد و لیزر جایگزین عمومی آن‌ها نیست.
درد کمر یا پا ادامه دارد؟ برای ارزیابی تخصصی و انتخاب پزشک، با ما در کلینیک دکتر حسینی تماس بگیرید.
پیشگیری از انواع مشکلات ستون فقرات
فعالیت منظم، تقویت تدریجی عضلات مرکزی، وزن مناسب و ترک سیگار به سلامت کمر کمک می‌کنند. موقع بلند کردن بار، آن را نزدیک بدن نگه دارید. میز کار را تنظیم کنید، وضعیتتان را مرتب تغییر دهید و تشکی انتخاب کنید که خواب راحتی فراهم کند.
کلام پایانی
همانگونه که دیدید در این مقاله به طور کامل به معرفی انواع مشکلات ستون فقرات پرداختیم. دانستیم که درد چند هفته‌ای، انتشار به اندام یا ضعف و بی حسی، بررسی پزشکی می‌خواهد. بیماری های ستون فقرات همیشه نیازمند جراحی نیستند و پزشک اولیه می‌تواند مسیر ارجاع را مشخص کند. از همراهی شما عزیزان با ما تا پایان این مقاله متشکریم.
گردن‌درد همراه گزگز دست دارید؟ دکتر حسینی به عنوان بهترین دکتر جراحی دیسک گردن در تهران آماده معاینه شماست. با ما تماس بگیرید.
برای ارتباط با بهترین جراح دیسک کمر در تهران کلیک کنید
سوالات متداول
شایع‌ترین مشکل ستون فقرات چیست؟
کمردرد مکانیکی و آسیب عضلات از علت‌های شایع هستند. هنگام مرور انواع بیماری ستون فقرات، باید دانست که هر کمردردی ناشی از دیسک نیست.
آیا همه موارد به جراحی نیاز دارند؟
خیر. بسیاری از انواع مشکلات ستون فقرات با درمان غیر جراحی کنترل می‌شوند. تصمیم جراحی به علت، معاینه و پاسخ به درمان وابسته است.
آیا اسکولیوز در بزرگسالی ایجاد می‌شود؟
بله؛ فرسایش نامتقارن ممکن است انحراف جدید ایجاد کند. گاهی نیز انحراف دوران نوجوانی تا بزرگسالی باقی می‌ماند.
چه تصویربرداری لازم است؟
برای انواع بیماری های ستون فقرات نسخه ثابتی وجود ندارد. پزشک بر اساس معاینه، روش مناسب را انتخاب می‌کند.
چه زمانی درد خطرناک است؟
در بررسی انواع بیماری ستون فقرات، ضعف تازه، اختلال دفع و بی حسی بین پاها هشدار فوری هستند.
